De géomorfologie van Poilvache

Philippe Jaumin heeft een voorstelling van "La géomorphologie de Poilvache en Condroz" uitgegeven.

Ziehier zijn besluiten.

"Het reliëf is een gevolg van de samenwerking tussen opbouwende machten van gebergten en vernietigende machten van erosie. De ondergrondse krachten vormen de gebergten, de glooiïngen en de barsten; de werkende krachten van de erosie, gebonden aan het klimaat, vormen het reliëf met zijn typische kenmerken.

Het reliëf van de Condroz, met een oppervlakte van 3750 km2, van West naar Oost 150 km lang en van Noord naar Zuid 25 km, mag vergeleken worden met een golvende plaat; het is een streek van middelmatige hoogplateau's van 280 tot 350 m hoogte waar we een regelmatige afwisseling hebben van builen in zandsteengronden en van sporen gegraven in de kalkgronden ten Noorden en in leisteengronden ten Zuiden. Deze bijzondere vorm is uit te leggen door een erosie tijdens het tertiaire tijdvak waar de kalksteen en de leisteen zich sneller vervormd hebben dan de zandsteen.

De site is samengesteld volgens het reliëf uit een dichte laag kalkrots van het koolstofhoudende type dit in vergelijking met de Naamse steenkoolhoudende leisteen die minder weerstand biedt op de noordelijke en zuidelijke hellingen van dit rotsachtig voorgebergte.

Dit voorgebergte verheft zich meer dan 100 m boven de Maas die aan het voet van de ZW helling stroomt 250 m boven zeeniveau.

De Maas en het druipwater hebben de rotsen van het grondgebied uitgehold en uitgewreten tot een uitgegraven vallei met platte bodem en asymetrisch ter hooge van de meanders. De overhangende militaire kam van Poilvache heeft gediend als observatie post strategisch gelegen en fundamenteel voor het grafelijke kasteel in de 13 de eeuw ".

Het landschap zichtbaar van de zuidtoren is door menselijke activiteiten fel gewijzigd in de 19 en 20 de eeuw : de populieren op het eiland van Houx zijn te meetkundig aangeplant, het eentonig en regelmatig indijken van de stuwdam en de oevers, het verdwijnen van de weiden en fruitbomen aan de oevers van de maas door de onverantwoorde uitbreiding van de woonzones, de industriële inplantingen, de aanleg van grote wegen en spoorwegen...

Het landschap geografisch.

De nieuwe plaats die de ontleding van het landschap in de geografie inneemt is nuttig voor al diegenen die op ontdekking gaan in de site van Poilvache.Een landschap beschrijving betekent de ruimtelijke structuren ontstaan door de bezetting van de aarde door de mens te vereenzeligen en de relaties die aan de basis liggen van deze structuren te ontleden.

Het lanschap toont aan de waarnemer het beeld van een ruimte onschreven door zijn zintuigen : een omgeving heeft alzo meerdere beelden. De omgeving wordt gekenmerkt door elementen die aan de natuur toebehoren en door de cultuur van de mens die de omgeving bewoont. Het landschap geeft alzo het beeld van een uitwisseling tussen natuur en cultuur.

Het landelijk leven kan ons via heel oude rapporten over "mens en natuur" heel wat bijbrengen. Vanaf het ogenblik dat de mens zich gebonden heeft aan een vaste verbbiljfplaats heeft hij zijn natuurlijke omgeving gewijzigd. De omgeving werd gekenmerkt door zijn cultuur ,hij bouwde er zijn woning en bewerkte de gronden om zijn levenonderhoud te verzekeren. Om de ruimtelijk ordening van de waargenomen omgeving te bepalen, is het nodig alle elementen te bundelen en ze te schkikken naar de plaats die ze innemen in de ruimte de ene naast de andere.

De elementen die kenmerkend zijn voor een landschap mogen opgesomd worden in vijf belangrijke proeperingen.

Het Reliëf

De waterwegen

De bestemming van de niet bebouwde gronden

De bewoning

De inftrastructuren

Observatiepunten :

• Vanaf de zuidertoren van Poilvache (de vallei van de Maas en de landbouwgronden en bossen van de Condroz)
• Vanaf Evrehailles
• Op een wandelweg halfweg de helling en het lager gelezen "Antenne-Relais" van Rivière (de kronkelingen van de Maas en de hoge bermen zijn een identificatie van de Condroz als plaats on een plateau van een middelmatig plateau).